sobota, 28 lipca 2007
Chorwacja 2007

Nazwa państwa pochodzi najprawdopodobniej od nazwy plemienia słowiańskiego- Hrvati lub plemienia irańskiego - Horvatos (tylko nie wiem, czemu w języku polskim występuje ch w nazwie Chorwacja??).

Do Chorwacji podróżowali znani Polacy: Sienkiewicz, Piłsudski, Witkacy (tu pisze "622 upadki Bunga")

Chorwacja (Republika Chorwacka) – państwo w Europie Południowej, nad Morzem Adriatyckim, graniczy od południa z Bośnią i Hercegowiną i Czarnogórą, od wschodu z Serbią oraz Węgrami i Słowenią od północy. Od południowego zachodu posiada dostęp do Morza Adriatyckiego. Niepodległość odzyskała w 1991 roku, odłączając się od Jugosławii.

Historia Chorwacji jako kraju jest dosyć skomplikowana. Całe wieki podporządkowana innym krajom. Ale po kolei...
IV w p.n.e. napływ greckich plemion, osiedlenie się obok rdzennych plemion iliryjskich
I w p.n.e.  powstanie rzymskiej kolonii Illirycum
330r. n.e.  utworzenie patriarchatu Konstantynopola
395r. n.e  najazdy Awarów, Wandalów, Wizygotów
VII n.e. przybycie plemion słowiańskich
820r.     pierwszy władca Chorwatów - Vladislav
925r.     koronacja Tomislava na pierwszego króla
1089r. śmierć władcy Zvonimira - koniec niepodległości Chorwacji, najazdy Węgrów
1238r. inwazja Tatarów
1320r.   zajęcie kraju przez Wenecję
XIV-XVI wojny z Turkami
XVI-XVII wpływy Habsburgów (Po bitwie pod Mohaczem w 1526 Chorwacja dostała się pod panowanie Habsburgów)
XVIII-XIX wpływy Francji
XIX wpływy Węgier, Austrii
1916r. powstanie Komitetu Jugosłowiańskiego
1918r. powstanie Królestwa SHS (Serbów, Chorwatów, Słoweńców)
1929r. przekształcenie Królestwa SHS na Królestwo Jugosławii
1941r. NDH (powstanie Niezależnego Pałstwa Chorwackiego)
1942r. Chorwacja w składzie federacja 6 republik Jugosławii
1945 likwidacja przez armię jugosłowiańską Niezależnego Państwa Chorwackiego.
1991r. odzyskanie niepodległości przez Chorwację,rozpoczęła się wojna z Jugosławią (de facto z Serbią)  
2005r. Chorwacja kandydatem do UE
 
Geografia
Całkowita długość granicy lądowej: 2197,00 km.
Długość wybrzeża: 5790,00 km.
Długość granic z sąsiadującymi państwami:
Bośnia i Hercegowina – 932 km,
Czarnogóra - 24 km,
Serbia – 217 km,
Słowenia – 670 km,
Węgry – 329 km.
Najwyższy punkt: Vrh Dinare 1830 m n.p.m. w paśmie Dinara.
Najniższy punkt: Morze Adriatyckie 0 m.
Dubrovnik
dubrovnik
Dubrownik, Dubrovnik miasto i port na południu Chorwacji (Dalmacja), nad Morzem Adriatyckim. Noszący miano perły Adriatyku.
Patronem Dubrownika jest święty Błażej

foto:ja wjazd do nowego miasta Dubrovnik, most jednoprzęsłowy
dubrovnik
foto:ja wjazd do Dubrovnika
dubrovnik
Historia
Dubrownik został założony w VII wieku jako Ragusium (później włoska Ragusa) przez rzymskich zesłańców,
- w VII-VIII wieku napływowa ludność słowiańska
- do 1204 podporządkowane Bizancjum
- w latach 1204-1808 wolna republika kupiecka pod władzą, kolejno: do 1358
Wenecji, potem Węgier, a od 1526 Turcji
- w latach 1806-14 Francji
- XV-XVII wiek - rozkwit kulturalny i gospodarczy Republika Raguza
- upadek po trzęsieniu ziemi w dniu 6 kwietnia 1667 roku
- od 1815 w Austrii (później Austro-Węgry)
- w latach 1918-1929 w Królestwie Serbów, Chorwatów i Słoweńców
- kwiecień 1941-wrzesień 1943 okupacja włoska
- potem okupacja niemiecka
- październik 1944 oswobodzenie Dubrownika przez oddziały partyzanckie
- potem do 1991 w Jugosławii
- od 1991 w niepodległej Chorwacji
- od 19. lipca 1991 do stycznia 1992 oblegane przez wojsko serbskie


Zabytki
foto:ja
dubrovnik

Brama główna Pile (Vrata ad Pila)
foto:ja
Pile

a w Bramie Pile strażnik
foto:ja
pile dubrovnik

po prawej stronie Bramy Pile...
...Wielka Studnia Onofria - zabytkowa studnia zbudowana w latach 1438-1444 przez neapolitańskiego architekta Onofria della Cava, z którą wiąże się legenda: wieczne szczęście spotka tego, kto napije się ze wszystkich 16 kraników wody - tak więc każdy turysta musi obowiązkowo zrobić rundkę wokół studni
foto:ja
dubrovnik
foto:ja
dubrovnik
foto:ja
dubrovnik

idąc dalej...
stare miasto Dubrownika zostało wpisane na listę dziedzictwa kulturalnego UNESCO (główna ulica Stradun zwany Placa)

foto:ja   widok z murów na Placa Stradun
dubrovnik
foto:ja
dubrovnik
foto: ja  odwach z wieżą zegarową (1480)
dubrovnik

pałac Rektorów (XV wiek) - siedziba władz Republiki Dubrownickiej, obecnie muzeum
foto:ja
dubrovnik
patrząc na prawo od wieży zegarowej stoi pomnik Orlando,czyli Rolanda walczącego z Saracenami pod wodzą Karola Wielkiego, znanego nam ze średniowiecznej "Pieśni o Rolandzie"
foto:ja
dubrovnik

...a za Orlandem...
...barokowy kościół św. Vlaha (Błażeja) (1707-15)
foto:ja
dubrovnik

...dalej bramą obok pałacu Pektorów do starego portu

foto:ja widok z murów na starówkę i stary port

dubrovnik
foto:ja
dubrovnik
foto:ja stary port
dubrovnik
... i wreszcie wchodzimy na 25 metrowe mury, (ok 2km)...
foto:ja widok z murów na starówkę
dubrovnik

foto: ja widok z murów na katedrę i dzwonnicę (1617-1713)
dubrovnik
foto:ja widok z murów na morze
dubrovnik

starodawny układ urbanistyczny miasta z murami miejskimi (do 25 m wysokości i do 6 metrów szerokości)
ponad 20 bastionów i baszt z X-XV wieku (np. baszta Minčeta) - a na czubku Minczety - ja

foto:ja na Minczecie - najwyższym punkcie widokowym murów
dubrovnik

inne zabytki:
pałac Sponza (XIV-XV wiek) - Archiwum Dubrownickie
gotycki klasztor Franciszkanów (XIV wiek)
najstarsza apteka w Europie (od 1317)
gotycki klasztor Dominikanów (XIV-XV wiek)
renesansowy kościół św. Spasa (1520)
kościół Jezuitów (1699-1725)

Park Narodowy Jeziora Plitvickie
(National Park Plitvička jezera)

OSNOVNI PODACI:
Godina osnivanja 1949.
Površina parka 29.685,15 hektara
Osnovne značajke parka brdsko-planinski kraj, geološke i hidrološke osobitosti, krški fenomeni, šumske zajednice
Broj posjetitelja 866.218 (2006. godine)
Broj naselja 19
Najviša kota 1279 mnm (Seliški vrh)
Najniža kota 367 mnm (Koranski most)
Najveća dubina jezera 47m (Kozjak)
Broj vedrih dana 55
Županija Ličko-senjska (90,7%) i Karlovačka (9,3%)
Sjedište uprave HR-53231 PLITVIČKA JEZERA

RADNO VRIJEME PARKA:
Zimsko razdoblje 9 – 16 sati
Proljetno i jesensko razdoblje 8 – 18 sati
Ljetno razdoblje 7 - 20 sati
Ured za rezervacije radi od ponedjeljka do petka od 8 do 16 sati

UDALJENOST OD VEĆIH GRADOVA:
Plitvička jezera - Zagreb 140 km
Plitvička jezera - Split 219 km (preko Knina)
Plitvička jezera - Osijek 432 km
Plitvička jezera - Rijeka 168 km (preko Senja)

foto:ja
plitwickie
foto:ja
plitwickie
park narodowy w Chorwacji, położony w środkowej części kraju ok. 140 kilometrów od Zagrzebia niedaleko wschodniej granicy z Bośnią i Hercegowiną. Jego największą atrakcją jest 16 jezior krasowych połączonych ze sobą licznymi wodospadami.
foto:ja
plitwickie
W parku poruszać się można wyłącznie wyznaczonymi trasami - drewnianymi ścieżkami.
foto:ja
plitwickie
Jeziora leżą w południowej części gór Kapela, wchodzących w skład Gór Dynarskich, na wysokości od 503 do 639 m n.p.m. Jeden ze strumieni zasilających jeziora - Plitwica - tworzy wodospad o wysokości 78 m. Długość wszystkich jezior wynosi ponad 8 km, a ich łączna powierzchnia - ok. 200 hektarów. Największe jezioro Kozjak ma powierzchnię 80 hektarów. Jeziora oddzielone są od siebie trawertynowymi groblami, na których tworzą się wodospady, a naliczono ich tutaj ponad 90. Na terenie Parku znajdują się również jaskinie. Największe z nich to Supljara o długości 70 metrów i Golubinjaca o długości 160 metrów.
foto:ja
plitwickie
foto:ja
plitwickie
Park narodowy wokół Jezior Plitwickich jest licznie odwiedzaną atrakcją turystyczną, w miesiącach letnich przyjeżdża tu kilka tysięcy osób dziennie. Na teren Parku można wejść jednym z czterech przygotowanych wejść, przy których urządzone są obszerne parkingi i centra obsługi turystów. Zwiedzać Park można kilkunastu różnymi trasami, na których są odcinki do pokonania pieszo, niewielkimi statkami pasażerskimi oraz pociągami drogowymi.
foto:ja
plitwickie
foto:ja
plitwickie

Trasy przygotowane są i oznakowane tak, aby dostosować ich stopień trudności do indywidualnych możliwości turystów: najkrótsze z nich zajmują do 2 godzin, najdłuższe - do 8 godzin wędrówki. Ceny biletów wstępu nie zależą od wybranej trasy: turysta może wykupić bilet jednodniowy albo dwudniowy i w ramach tego terminu zwiedzać Park dowolnymi trasami. Niedozwolone jest jednak opuszczanie oznakowanych ścieżek, a także biwakowanie, rozpalanie ognisk, łowienie ryb, kąpiel w jeziorach itp.
foto:ja
plitwickie
foto:ja
plitwickie
Fauna Parku

ryby - mimo niezwykle czystych wód, a może dlatego, nie ma tu zbyt wielu gatunków ryb. Najbardziej pospolitą jest troć wędrowna. Inne gatunki to: strzebla potokowa oraz golec, kleń i pstrąg potokowy wprowadzone przez człowieka.

płazy - ta grupa kręgowców jest reprezentowana dość licznie, a najwięcej jest salamandry plamistej. Inne płazy występujące w Parku: traszka górska, traszka zwyczajna, żaba zwinka, żaba trawna, rzekotka drzewna, ropucha szara i kumak górski.

gady - ze względu na długo zalegającą pokrywę śnieżną nie ma ich zbyt wiele, ale w miejscach nasłonecznionych spotkamy: jaszczurkę żyworodną, jaszczurkę zieloną, rybołowa, zaskrońca zwyczajnego, a także żółwia błotnego i żmiję nosorogą.

ptaki (awifauna) - występuje tu największa w Chorwacji populacja pluszcza, a wszystkich gatunków występujących tutaj naliczono około 140. Są to między innymi: głuszec, bocian czarny, puchacz, sóweczka i klika gatunków dzięciołów. Zalatują tu także orzeł przedni i sokół wędrowny.

ssaki - okolice jezior zamieszkują wilki, lisy, kuny, borsuki i niedźwiedzie brunatne. z powodzeniem introdukowano rysie. Z roślinożerców mamy tu sarny, dziki i jelenie. W jaskiniach Parku żyje 15 gatunków nietoperzy.
foto:ja
plitwickie
foto:ja
plitwickie
Nasz bilet kosztował 95 kun (13 euro). Czas trasy wynosił 4 godziny.
foto:ja
plitwickie
foto:ja
plitwickie

Podaca
foto:ja
podaca
foto:ja
podaca
foto:ja
podaca
Niewielka miejscowość na Riwierze Makarskiej. Składa się z kilku ulic oblepionych apartamentami, 
dwóch knajp, dwóch straganów, jednego minimarketu spożywczego, jednego sklepu z pamiątkami, 
dwóch plaż, jednego przystanku autobusowego. Jeśli nie lubisz, jak ja, siedzenia na plaży przez cały dzień, to będziesz się tu nudzić. 
Widok z Podacy na Riwierę Makarską z różnych dni czerwca.
foto:ja
podaca
foto:ja
podaca
foto:ja
podaca
Idąc na plażę nie zapomnij o karimacie lub materacu, gdyż nie ma tu piasku lecz same kamienie. Wchodząć do wody,ubierz buty- w wodzie są jeżowce, a ich ukłócie bywa bolesne i uciążliwe. Igły trudno wyjąć, a rana może ropieć.
foto:ja
jeżowiec

Można odbyć kilka spacerów promenadą przy brzegu morza, ale zachodu słońca nad wodą się tu nie obejrzy. Można posiedzieć w knajpce przy proszku (wino deserowe) lub rakiji, można się nawet codziennie upijać.
foto:ja
podaca
foto:ja
podaca
foto:ja
podaca
foto:ja
podaca
Jedyną lepszą atrakcją jest wycieczka w góry. Droga jest prosta w pokonaniu - idzie się drogą dojazdową, biegnącą zakosami pod górę. Mijane wille są przepiękne - rosną tu ogromne palmy daktylowe. Na trasie mijamy lokalny cmentarz. Nie jest on tak ponury, jak nasze polskie cmentarze - położony jest na sporej wysokości, na specjalnie przygotowanej, wyrównanej tu ziemi. 
foto:ja
podaca
Pamiętać trzeba, iż wzniesienie to jest skaliste. Kolejnym mijanym punktem jest stary kościółek z wieżą, również otoczony grobami. Miejsce to wydaje się być wymarłe, gdyż ostatni mieszkaniec uciekł lub umarł w czasach wojny w latach 90 XX wieku.
foto:ja
podaca
foto:ja
podaca
foto:ja
podaca
foto:ja
podaca
Ale jest tutaj pewien gospodarz z rodziną, oczywiście częstujący proszkiem własnej roboty.
Idziemy jeszcze dalej w górę. Trafiamy do samotnie ieszkającej gospodyni. Towarzyszami jej są koty. Można tu spróbować najlepszej w całej Chorwacji orzechówki oraz kupić prawdziwe, niełuskane migdały. Po drodze zaopatrujemy się w liściewawrzynu,figi na rosnących tu dziko krzakach. 
Bujna roślinność tych wzniesień jest bardzo ważna dla zachowania tu równowagi
środowiska człowieka. Wznoszące się tutaj góry są skaliste, wapienne, łatwo się kruszą.
 Dzięki korzeniom roślin, są utrzymywane w miejscu. 
foto:ja
podaca
Drvenik - Wyspa Hvar - Sucuraj

Drvenik jest miejscowością turystyczną znajdującą się na Riwierze Makarskiej. Jest to nasza baza wypadowa na wyspę Hvar. Odpływamy promem JADROLINIA - najpopularniejszą linią morką w Chorwacji.
drvenik
Przed podróżą trzeba się zaopatrzyć w rakije o wielu smakach: opuncji, mirty, śliwki, wiśni, figi, gruszki oraz proszek - wino deserowe. Oczywiście wszystko to wyroby domowe gospodarzy. Żadne tam akcyzy czy banderole. Alkohol jest wlewany do byle czego - plastik, szkło - co komu pasuje -obojętnie w jakich ilościach - 0,33 - 2 litry.
drvenik

W Donje Vale znajduje się przystań promowa, z której, kilka razy dzienne - szczególnie w sezonu turystycznym, odpływają promy do Korčuli i Sućuraju na Hvarze.
drvenik
Osada posiada piękną plażę oraz rozmaite możliwości rozrywkowe i rekreacyjne.

Pierwsze osady na obszarze Drveniku po raz pierwszy zostały wspomniane w XIII wieku. W starej osadzie znajduje się kościół Św. Jurja z XV wieku. Nad osadą znajduje się fort Drvenik z czasów wojny przeciw Turkom. Dom na wybrzeżu, w centrum Donje Vale, przy samej plaży, ma wielką wartość kulturowo - historyczną, bo tutaj urodzili się Mate i Stjepan Ivičević, wybitne osoby z przeszłości tego obszaru. Na domu znajduje się i godło rodzinne.

Dopływamy do Wyspy Hvar, a właściwie do jej cypelka, na którym położone jest miasteczko Sucuraj. Mijamy tutejszą latarnię morką - jedyną, jaką widziałam w Chorwacji.
hvar
Sućuraj jest małą śródziemnomorską miejscowością, położoną na południowym przylądku Hvara, w miejscu gdzie wyspa jest najbliższa dalmatyńskiemu wybrzeżu. Ze względu na swoje położenie Sućuraj jest jakgdyby wyspą na wyspie Hvar. W przeciwieństwie do gwarnych miejscowości z aktywnym nocnym życiem, Sućuraj oferuje coś zupełnie innego; powolny rytm, ciszę i spokój, a to wszystko na łonie nienaruszonej przyrody. Jako taki jest idealnym miejscem rodzinnego wypoczynku. Z drugiej jednak strony plaże, sklepy, restauracje i kawiarnie oddalone są tylko kilka minut piechotą od apartamentów.

sucuraj
A to już port w Sucuraju.
sucuraj
Port w Sucuraju. Centrum życia miejscowości. Jest kilka knajpek, kościółek, ze dwa skepiki. Reszta to wille i apartamenty dla turystów oraz plaże.
sucuraj
Mimoza - piękne drzewko, które polscy turyści oskubują z kwiatków. Tu unikalna chwila - drzewo jeszcze z kwiatostanem.
mimoza chorwacja
Port i kościółek.
sucuraj
Tubylec. Właściwie to trudno rozpoznać kto Chorwat, a kto turysta. Chorwaci, będąc przez całe lata pod czyjąś okupacją, tak pomieszali swoje cechy rasowe, że trudno ustalić tu jednoznacznie jaki typ reprezentują. Niektórzy są śniadzi jak Włosi, inni blondyni jak Słowianie. A przy tym tyle tu się kręci turystów...
sucuraj
Split



Split to miasto i duży port w Chorwacji (Dalmacja), nad Morzem Adriatyckim na niewielkim półwyspie. Główne miasto okręgu (Županiji) splitsko - dalmatinskiego.

foto:ja    widok na starówkę
split
Liczba mieszkańców: 210,4 tys.; drugie co do wielkości miasto Chorwacji po Zagrzebiu oraz największe i najważniejsze miasto krainy historycznej Dalmacji.

Zabytki
foto:ja    plan starówki
split
Pałac cesarza Dioklecjana (III-IV wiek) założony na planie rzymskiego obozu wojskowego (ok. 150 na 190 m) z murami i wieżami. Pałac został wpisany na listę dziedzictwa kulturalnego UNESCO

Dioklecjan - Gaius Aurelius Valerius Dioklacjan, Diocles, Docles (ur. ok. 240 w Solinie (łac. Salona), zm. 3 grudnia 313 lub 316 w Spalatum[1]) - cesarz rzymski od 20 listopada 284 roku do roku 305.

foto:ja
dioklecjan split
Od jego panowania rozpoczyna się okres w Rzymie, który nazywamy dominatem, jest to zarazem system polityczny. Wprowadził monarchię opartą na armii i scentralizowanej biurokracji.

Był niezamożnym człowiekiem niskiego rodu i całe swe życie związał z armią. Wybrany przez żołnierzy na cesarza w 284 roku, a następnie zatwierdzony przez senat rzymski. Po dwóch latach Dioklecjan podzielił się władzą z Maksymianem. Dioklecjan uważał się za potomka boga Jowisza, natomiast boskim przodkiem Maksymiana był jakoby Herakles. Miało to być przestrogą dla innych pretendentów do cesarskiego tronu. W 293 roku Dioklecjan utworzył tetrarchię, czyli system rządów, w którym władzę w imperium sprawowało czterech ludzi, kontrolujących różne obszary geograficzne - Dioklecjan (wschodnie wybrzeże Morza Śródziemnego), Maksymian (Italia i Afryka), Galeriusz (dolina Dunaju i Bałkany) i Konstancjusz Chlorus (Brytania, Galia i Hiszpania).

foto:ja Brama złota
split

foto:ja pomnik Grzegorza z Ninu przy Zlotej Bramie
grzegorz z ninu
To Biskup Grzegorz z Ninu (Grgur Ninski) który walczył z Rzymem aby zachować w liturgi język słowiański i głagolicę - zamiast łaciny... Jak się Grzesia połachocze po paluchu to Grześ spełnia marzenie :) (paluch jest już wygłaskany prawie do kości...)

foto:ja Srebrna Brama
split
foto:ja widok na wieżę - symbol miasta
split

foto:ja
split

foto:ja Pałac Dioklecjana
split
foto:ja
split

oktagonalne mauzoleum Dioklecjana, przebudowane w VIII wieku na katedrę katedra Św. Duji z dzwonnicą z XIII-XVII wieku

foto:ja
split

foto:ja Pałacu Diklecjana strzegą sfinksy
split
foto:ja
split
foto:ja
split

Po dniu pełnym wrażeń można odpocząć spacerując po promenadzie, spoglądając na fasadę murów otaczających Pałac Dioklecjana.
foto:ja
split
foto:ja
SPLIT

Poza murami starego miast jest pomnik Marko Marulica - pisarza narodowego (dział literatura chorwacka).
Literatura chorwacka

Marko Marulić- (ur. 1450 w Splicie, zm. 1524) – poeta dalmatyńskiego renesansu. Tworzył zarówno w języku łacińskim (przede wszystkim traktaty moralno-etyczne) jak i chorwackim (liryka).
Marko Marulic



Ważniejsze utwory:
O dobrej organizacji spraw doczesnych za przykładem świętych
Judyta
Modlitwa przeciw Turkom


"Judita" -epopeja narodowa
KNJIGE

MARKA MARULIĆA SPLIĆANINA

U KIH SE UZDARŽI

ISTORIJA OD SVETE JUDITE

U ŠEST LIBRI RAZDILJENA

NA SLAVU BOŽJU POČINJU


LIBRO PARVO

Dike ter hvaljen'ja presvetoj Juditi,
smina nje stvore(n)'ja hoću govoriti;
zato ću moliti, Bože, tvoju svitlost,
ne hti(j) mi kratiti u tom punu milost.
Ti s' on ki da kripost svakomu dilu nje
i nje kipu lipost s počten'jem čistinje
ti poni sad mene tako jur napravi,
jazik da pomene ča misal pripravi.
Udahni duh pravi u mni ljubav tvoja,
da sobo(m) ne travi veće pamet moja,
bludeći ozoja z družbo(m) starih poet,
boge čtova koja, kimi svit biše spet.
Da ti s' nadasve svet, istinni Bože moj,
ti daješ slatko pet, vernim si ti pokoj,
a ne skup trikrat troj divička okola,
pridavši još u broj s kitarom Apola.



CD...http://www.ffzg.hr/infoz/dzs/html/Maruli1.htm

Język chorwacki

Zwroty grzecznościowe:
Dzień dobry (rano)       dobro jutro
(w ciągu dnia)             dobar dan
Dobry wieczór             dobra večer
Do widzenia                doviđenja
Do zobaczenia             vidimo se
Dobranoc                    laku noć

Jak się masz                kako si
Proszę                        molim
Przepraszam pana         oprosite
Szczęśliwej podróży      sretan put
Jest mi miło                 drago mi je

Pytania i odpowiedzi:
Kto                            tko
Co                             što
Czy                           da li
Tak                           da
Nie                            ne
Nie wiem                    ne znam
Oczywiście                 naravno
Co to jest                  što je ovo
Co to znaczy              što ovo znači
Dlaczego                    zašto
Dokąd                        kamo
Gdzie                         gdje
Kiedy                         kada
Ile                             koliko
Ile to kosztuje             koliko stoji
Ile płacę                     koloko moram platiti

Zakupy:
Apteka                       ljekarna
Supermarket               supermarket
Sklep                         prodavaonica
owocowo-warzywny     voća i povrća
spożywczy                  živežnih namirnica
mięsny                       mesnica
rybny                         ribarnica
bochenek chleba          štruca kruha
bułka                         žemička
pieczywo                    pecivo
jogurt                         jogurt
masło                         maslac
mleko                         mlijeko
ser                            sir
kiełbasa                      kobasica
kalmary                      lignje
łosoś                         losos
makrela                     skuša
małże                        školjke (dagnje)
ostrygi                      oštrige (kamenice)
ośmiornice                 hobotnice
pstrąg                       pastrva
sardynki                    sardine
tuńczyk                     tuna
herbata                     čaj
kawa                         kava
sok                           sok
woda mineralna           mineralna voda
Proszę                       molim vas


Restauracja, bufet, kawiarnia:

Bar                          restoran
Kafejka                    kafić
Karczma                   krčma
Piwiarnia                  pivnica
Restauracja              restoran
Butelka wina             boca vina
Filiżanka                  šalica
Jadłospis/karta          jelovnik (meni)
Kieliszek                  čašica
Kufel piwa                krigla piva
Łyżeczka                 žličica
Łyżka                      žlica
Nóż                         nož
Szklanka                  čaša za vino (za sok)
Sztućce                  pribor za jelo
Widelec                   vilica
Danie                      jelo
Zupa                       juha

Określenia czasu:
Dzień                     dan
Godzina                  sat
Kwadrans               četvrt (sata)
Kwartał                  kvartal
Miesiąc                  mjesec
Minuta                   minuta
Rok                       godina
Sekunda                sekunda
Tydzień                 tjedan
Przepraszam, która jest godzina         oprosite, koliko je sati
Ósma                   osam
Dwudziesta           dvadeset
Za dziesięć ósma    deset do osam
O której godzinie    u koliko sati
Noc                     noć
W nocy                noću
Południe               podne
Przed południem     prijepodne
Po południu           u podne
Północ                 ponoć
Późno                  kasno
Rano/ranek           jutro
Jutro rano            sutra ujutro
Wcześnie             rano
Wieczorem           navečer (uveče)

czwartek, 26 lipca 2007
Lwów
Lwów został założony przez księcia halicko-włodzimierskiego Daniela Rurykowicza, który nazwał miasto Lwowem na cześć swojego syna Lwa. Lew Halicki po śmierci ojca przeniósł do Lwowa stolicę Rusi Halicko-Włodzimierskiej. W 1356 Kazimierz Wielki lokował miasto na prawie magdeburskim. Lwów stanowił od tego czasu część Polski. W 1412 roku stał się siedzibą metropolity łacińskiego.


foto:ja
tylko we lwowie
TYLKO WE LWOWIE!

Niech inni sy jadą, dzie mogą dzie chcą,
Do Widnia, Paryża, Londynu!
A a si zy Lwowa ni ruszym za próg!
Ta mamciu ta skarz mnie Bóg!

Bo gdzie jeszcze ludziom tak dobrze, jak tu?
Tylko we Lwowie!
Gdzie pieśnią cię budzą i tulą do snu?
Tylko we Lwowie!
Czy bogacz, czy dziad jest tam za „pan brat”
I każdy ma uśmiech na twarzy!...
A panny to ma, słodziudkie, ten gród,
Jak sok, czekolada i miód!

Więc gdybym miał kiedyś urodzić się znów –
Tylko we Lwowie!
Bo ni ma gadania i co chcesz, to mów –
Ni ma jak Lwów!

Lwów (ukr. Львів Lwiw, łac. Leopolis, niem. Lemberg, jid. לעמבערג Lemberg, ros. Львов Lwow) – największe miasto zachodniej Ukrainy, stolica obwodu lwowskiego. Leży nad rzeką Pełtwią.
foto:ja
lwów

Stolica księstwa halicko-wołyńskiego, jedno z głównych miast I i II Rzeczypospolitej, w okresie rozbiorów ośrodek kultury polskiej i stolica Galicji.
foto:ja
lwow
Przynależność państwowa Lwowa
do 1250 - epoka Grodów Czerwieńskich
1256-1339 - pod panowaniem władców ruskich - zależność lenna od chanatu tatarskiego
1340-1772 - pod panowaniem władców polskich
1772-1918 - w zaborze austriackim
1918-1939 - II Rzeczpospolita
1939-1941 - okupacja sowiecka
1941-1944 - okupacja niemiecka
1944-1991 - ZSRR
od 1991 - Ukraina

Dni Lwowa w maju 2007
foto:D. Ł.
lwów
foto:D. Ł.
lwów
foto:D. Ł.
lwów
foto:ja
lwów
foto:ja
lwów
foto:ja
lwów
foto:ja
lwów
foto:ja
lwów
foto:Sebuś
lwów
foto:ja
lwów
foto:ja suuper bazar - jedna bluzeczka tylko 200 hrywien (100zł !!!)
lwów

Zabytki Lwowa
foto:ja
Katedrą Łacińską

Bazylika Archikatedralna pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny zwana Katedrą Łacińską – jeden z najstarszych kościołów Lwowa. Trójnawowy gmach w stylu gotyckim o długości 67 m i szerokości 23 m zbudowany na przełomie XIV i XV w. według planów architekta miejskiego Piotra Stechera. Siedziba lwowskich arcybiskupów obrządku łacińskiego.
foto:ja
Katedrą Łacińską
foto:ja
Lwów katedra łacińska

Archikatedralny sobór św. Jura we Lwowie – katedralna cerkiew archidiecezji lwowskiej Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego - tak zwanej metropolii galickiej. Sama świątynia jest na planie krzyża, z eliptyczną kopułą po środku. Szczególnym kunsztem odznaczają się rzeźby zdobiące fasadę: kamienne wazy, figury świętych Atanazego i Leona (Patriarchy i Papieża, symbolizujące jedność Kościoła) i wieńczący szczyt posąg św. Jerzego na koniu.
foto:ja
sobor Jura
We wnętrzu na uwagę zasługuje rzeźbiony rokokowy ikonostas oraz cudowna XVII-wieczna ikona Matki Boskiej Trembowelskiej (uratowana przed Turkami przez bpa Józefa Szumlańskiego i przywieziona do Lwowa w 1673 r.). W katedrze znajduje się najstarszy lwowski dzwon, datowany na 1341 r.
foto:ja
ikona
foto:ja
ikonostas
foto:ja
matka boska lwów

Rynek we Lwowie - centralny plac Lwowa, miasta lokowanego w 1356 r. przez Kazimierza III Wielkiego na prawie magdeburskim. Plac ma kształt prostokątny i wymiary 142 x 129 m. Z każdego narożnika Rynku wychodzą po dwie ulice. Jest więc on podobny do Rynku warszawskiego, a różny od Rynków poznańskiego i krakowskiego. Centralną część placu zajmował blok śródrynkowy, którego południową ścianę stanowił Ratusz. Po zawaleniu się wieży ratuszowej w 1825 r. cały blok rozebrano i postawiono nowy Ratusz. Dookoła Rynku wznoszą się 44 kamienice prezentujące wszystkie style od renesansu po modernizm. W czterech narożnikach rynku znajdują się studnie-fontanny z początku XIX wieku dłuta prawdopodobnie Hartmana Witwera lub Schimsera. Przedstawiają postacie mitologiczne: Neptuna, Diany, Amfitryty, Adonisa. Przed Ratuszem stał pręgierz, przy którym wykonywano wyroki. Figura stojąca na jego szczycie znajduje się obecnie w Kamienicy Królewskiej. W 1998 r. Rynek wraz z całą starówką został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa Kultury UNESCO.
rznek lwowa
foto:ja
rznek we lwowie

Czarna Kamienica (nr 4 na Rynku we Lwowie) - zbudowana w latach 1585-1589 dla poborcy ceł, Włocha Tomasza Albertiego. Wkróce przeszła ona w ręce aptekarskiej rodziny Lorencowiczów, następnie - bogatego patrycjusza Marcina Nikanora Anczowskiego. Od 1926 stanowi własność miasta, które umieściło w niej muzeum historyczne miasta Lwowa.
Fasada kamienicy pokryta ciemniejącym z wiekami piaskowcem (pozbawiona obecnie naturalnej barwy z powodu pomalowania jej czarną farbą) jest uważana za jeden z najcenniejszych zabytków budownictwa mieszczańskiego z epoki renesansu.
foto:ja
cyarna kamienica

Ratusz powstał w XV w. w stylu gotyckim. Wieżę wzniesiono za panowania Jana Olbrachta w 1489. W 1615 Marcin Kampian przebudował ją wraz z całym ratuszem w stylu renesansowym. W 1826 wieża runęła niszcząc znaczną część obiektu. W latach 1827-35 postawiono nowy ratusz według projektów Józefa Markla i Franciszka Treschera. 2 listopada 1848 w wyniku bombardowania Lwowa przez Austriaków ratusz spłonął. Odbudowa trwała rok, nieznacznie zmieniając pierwotny projekt - usunięto z wieży kopułę. Przed I wojną światową planowano przebudować obiekt w stylu polskiego renesansu, jednak planów tych nie zrealizowano.
foto:ja
ratusy lwow

Lwowski Akademicki Teatr Opery i Baletu im. Salomei Kruszelnickiej, (ukr. Львівський Державний академічний театр опери та балету імені Соломії Крушельницької; dawniej Teatr Miejski, w dwudziestoleciu międzywojennym Teatr Wielki) - teatr we Lwowie. Jest to nie tylko dzieło sztuki architektonicznej, ale także rzeźby i malarstwa. Reprezentuje eklektyzm w sztuce.

Figury w Tympanonie to po lewej Geniusz Dramatu, w centrum Alegoria Sławy, po prawej Geniusz Muzyki
foto:ja

teatr lwow
foto:net
teatr lwow

Pomnik Mickiewicza, zwany także kolumną Mickiewicza - na pl. Mariackim. Najpiękniejszy pomnik Lwowa i najlepszy pomnik Mickiewicza ze wszystkich, jakie wystawiono poecie w Polsce i za granicą. Dzieło Antoniego Popiela, odsłonięte 30 października 1904 r. U stóp pomnika młodzież akademicka umieściła w maju 1925 r. płytę ku czci Nieznanego Żołnierza. Plac wokół pomnika stał się ulubionym miejscem publicznych manifestacji, nie zawsze patriotycznych, a stopnie wiodące do kolumny bywały zaimprowizowaną trybuną dla okazjonalnych mówców.
foto:ja
lwów
Targowisko staroci i pomnik Iwana Fiodorowa, wybitnego lekarza lwowskiego.
foto:ja
lwów

Pomnik Tarasa Szewczenki
Taras Szewczenko (ukr.: Тарас Григорович Шевченко) (ur. 9 marca 1814 we wsi Moryńce na Kijowszczyźnie, zm. 10 marca 1861 w Petersburgu) - poeta ukraiński.
foto:ja
taras szewczenko

Muzeum Narodowe
foto:ja
muzeum narodowe we lwowie

Cmentarz Łyczakowski - najbardziej znany cmentarz Lwowa i jeden z najpiękniejszych polskich cmentarzy, położony we wschodniej części miasta na malowniczych wzgórzach wśród pięknego, specjalnie zaprojektowanego, starego drzewostanu tworzącego szereg alei. Miejsce wiecznego spoczynku wielu wybitnych, zasłużonych dla Polski ludzi kultury, nauki, polityki.
foto:D. Ł.
lwów
Na cmentarzu znajduje się dużo pięknych zabytkowych nagrobków o wysokiej wartości artystycznej, przedstawiających alegoryczne postacie i wizerunki zmarłych a także kaplic, edykuł, obelisków, kolumn w różnych stylach.
foto:D. Ł.
zapolska
Na cmentarzu Łyczakowskim pochowano wielu wybitnych ludzi zasłużonych na polu nauki, sztuki i życia publicznego. Leżą tu m.in.:
malarz Artur Grottger
literaci: August Bielowski, Karol Baliński, Walery Łoziński, Jan Dobrzański
twórca polskiego teatru we Lwowie Jan Nepomucen Kamiński,
poetki: Maria Konopnicka, Maria
pisarka Gabriela Zapolska
marszałek sejmu krajowego Maurycy Dzieduszycki

Cmentarz Obrońców Lwowa (popularna nazwa: Cmentarz Orląt) - jest autonomiczną częścią cmentarza Łyczakowskiego we Lwowie. Zajmuje odrębne miejsce - stoki wzgórz od strony Pohulanki. Znajdują się na nim mogiły uczestników obrony Lwowa i Małopolski Wschodniej, poległych w latach 1918–1920 lub zmarłych w latach późniejszych. Często nazywany jest Cmentarzem Orląt, gdyż spośród pochowanych tam prawie 3000 żołnierzy, większość to młodzi chłopcy, Orlęta lwowskie. Nazywany on był przez Polaków miejscem świętym.
foto:D. Ł.
cmentarz orlat
foto:D. Ł.
cmentarz we lwowie
środa, 04 lipca 2007
Bośnia & Hercegovina
bosnia
BiH, bośniacki i chorwacki Bosna i Hercegovina, serbski (Cyrylica): Босна и Херцеговина ) – państwo w południowo-wschodniej Europie, na Bałkanach, powstałe po rozpadzie Jugosławii. Graniczy od zachodu i północy z Chorwacją oraz z Serbią i Czarnogórą od wschodu. Składa się z dwóch organizmów: chorwacko-muzułmańskiej Federacji Bośni i Hercegowiny oraz Republiki Serbskiej.
foto: wikipedia
bosnia
Geografia
Bośnia i Hercegowina położona jest w zachodniej części Półwyspu Bałkańskiego. Łączna długość granic wynosi 1459 km. Państwo to graniczy z Chorwacją (932 km) i Serbią (527 km). Ma bardzo ograniczony dostęp do morza, wybrzeże ma zaledwie 17 km długości.
Jedyny kurort morski Bośni i Hercegowiny nosi nazwę Neum

Bośnia i Hercegowina jest krajem górzystym. Większość terytorium stanowią Alpy Dynarskie, tylko w północno-wschodniej części tego kraju znajduje się niewielka część Niziny Panońskiej. Blisko 90% jej obszaru znajduje się powyżej 200 m n.p.m. Liczne pasma górskie obejmujące Plješvicę, Grmeč, Klekovaca, Vitorog, Cincar i Radušę biegną z północnego zachodu na południowy wschód.

foto:ja Góry Dynarskie i rzeka Neretwa
gory dynarskie
Góry Dynarskie zbudowane są przeważnie z wapieni, dolomitów, łupków i piaskowców. Są to góry młode powstałe w orogenezie alpejskiej.

Najwyższy punkt: Maglić 2386 m n.p.m.
Najniższy punkt: Morze Adriatyckie 0 m
Większe miasta: Sarajewo (stolica), Banja Luka, Zenica, Tuzla, Mostar
Rzeki: Sawa, Neretwa i Drina.

Na państwo składają się dwie historyczne krainy: Bośnia, która zajmuje 2/3 powierzchni kraju oraz Hercegowina, która obejmuje 1/3 powierzchni. Granice między tymi dwoma krainami nie są ściśle rozgraniczone.

Demografia

Wyznania w Bośni i Hercegowinie:
muzułmanie (40%),
prawosławni (31%),
katolicy (15%),
pozostali (14%)

foto:ja



Język bośniacki
bosanski jezik) to jeden z czterech głównych języków diasystemu serbsko-chorwackiego, oparty na dialekcie sztokawskim.

Język jest używany głównie przez Bośniaków w Bośni i Hercegowinie (gdzie obok języków serbskiego i chorwackiego jest językiem urzędowym). Używa zarówno alfabetu łacińskiego jak i cyrylicy. Językiem bośniackim mówi około 2 milionów ludzi.

Nazwa język bośniacki została przyjęta w 1995 roku po rozpadzie Jugosławii i jest akceptowana wśród językoznawców, stosuje się ją również w standardzie ISO-639. Niektórzy językoznawcy wyrażają pogląd, że język bośniacki istniał już wcześniej i posiada własną, sięgającą wczesnego średniowiecza, historię. W praktyce jest to jednak kwestią umowną, zważywszy że dialekty języka serbsko-chorwackiego są do siebie bardzo zbliżone.

W latach dziewięćdziesiątych XX wieku rozpoczął się proces kodyfikacji języka bośniackiego. Wydano pierwszy słownik i gramatykę, a także podręczniki do nauki języka bośniackiego. Na razie trudno jednak mówić o bośniackim jako o w pełni ukształtowanym języku standardowym.

Gospa        - Matka Boska
dobrodošli - witamy
dan            - dzień
krumpir      - ziemniak
žena          - kobieta, żona
trg             - targ, plac
razgovor   - rozmowa, dyskusja
šećer        - cukier
kuća          - dom
Medjugorie
Međugorje (Medziugorje) - miejscowość w Bośni i Hercegowinie położona w południowej części Hercegowiny na południowy zachód od Mostaru. W całości zamieszkana przez Chorwatów. Jedno z najbardziej znanych i najczęściej odwiedzanych miejsc pielgrzymkowych (sanktuariów) w świecie katolickim - miejsce nie potwierdzonych ani też nie zanegowanych objawień Matki Boskiej na górze Objawień.

Pieśń do Gospy
Gospa, Majka moja,
Kraljica mira
Gospa, Majka moja,
Kraljica mira
Gospa, Majka moja, Gospa, Majka moja, Ti
Gospa, Majka moja, Gospa, Majka moja, Ti

Gospa, Majka moja,
Kraljica mira
Gospa, Majka moja,
Kraljica mira
Gospa, Majka moja, Gospa, Majka moja, Ti
Gospa, Majka moja, Gospa, Majka moja, Ti

Gospa, Majka moja,
Kraljica mira
Gospa, Majka moja,
Kraljica mira
Gospa, Majka moja, Gospa, Majka moja, Ti
Gospa, Majka moja, Gospa, Majka moja, Ti

melodia do pobrania: http://www.sychar.alleluja.pl

foto: wikipedia
gospa

Zdravo Krajlice Mira

mel. chorwacka

Zdravo Krajlice Mira,
Zdravo Majko ljubavi.
Zdravo Kraljice mira,
Zdravo Majko ljubavi.

Zdravo, Zdravo, Zdravo Marijo!
Zdravo, Zdravo, Zdravo Marijo!

melodia do pobrania: http://www.sychar.alleluja.pl

Według świadectwa sześciorga, wtedy młodych parafian (dwóch chłopców i cztery dziewczynki), od 24 czerwca 1981 roku we wsi Bijakovici w parafii Medugorje codziennie objawia się Najświętsza Maria Panna. Miejscem pierwszych objawień była góra Crnica (Wzgórze Objawień). Zbocza są kamieniste, porośnięte niską roślinnością. W miejscach objawień ustawiono krzyże. Wokół, w rozpadlinach skalnych stoją niezliczone mniejsze krzyże, do których przymocowane są święte obrazki lub kawałki papieru z obietnicami, prośbami pielgrzymów, różańce i kwiaty.
foto:ja
gospa
Objawieniom towarzyszą znaki: kształt hostii na słońcu, obracanie się krzyża, białe światło i kształt kobiecej postaci obok niego. Światło zawsze poprzedza objawienie. Na zboczu góry Crnicy zauważono kiedyś olbrzymi pożar. Zaalarmowana straż pożarna i milicja po przybyciu na miejsce nie znalazły nawet śladu ognia. Wirujące i zmieniające natężenie światła słońce przeraziło kiedyś tłum obserwujących to zjawisko ludzi. Podobnie wielu widziało na niebie napis - MIR - (pokój) i inne tego rodzaju fenomeny.

foto: ja międzynarodowa Msza Św. wielojęzyczna
medjugorie
foto: stronki o Medjugorie
medjugorie
foto: ktoś tam - wnętrze sanktuarium - zakaz fotografowania
medjugorie
foto:ja
medjugorie
Ze względu na to, że orędzie przekazywane przez świadków zawiera treści niezgodne z fundamentami chrześcijaństwa (np. Gospa mówi, że wszystkie religie są sobie równe) oraz całkowicie groteskowe (np. Gospa omawia wynik meczu piłkarskiego Jugosławii) to stanowisko Watykanu w sprawie uznania tych wydarzeń jako objawień NMP jest jednoznacznie negatywne.

foto:ja
medjugorie
foto:ja  
z prawej nogi Jezusa wycieka boski płyn, pielgrzymi zbierają go na chusteczki, dotykają nim różańce, pocierają oczy i inne części swojego ciała
medjugorie
foto:ja
medjugorie
foto:ja
medjugorie
foto:ja  największe miejsce spowiedzi na świecie
medjugorie
OBJAWIENIA MATKI BOŻEJ W MEDZIUGORJU - KRÓTKA HISTORIA


W Medziugoriu k.Čitluka ( Bośnia i Hercegowina, b. Jugosławia) już od dłuższego czasu sześciu wiarygodnych świadków pod przysięgą uporczywie świadczy, że począwszy od 24 czerwca 1981 r. do dzisiaj, prawie codziennie, ukazuje się im Błogosławiona Maryja Dziewica albo jak Ją zwykle tamtejszy lud nazywa Pani ( chorw. Gospa ).


Dzień pierwszy

Wspomnianego dnia około godziny osiemnastej dzieci: Ivanka Ivanković, Mirjana Dragićević, Vicka Ivanković, Ivan Dragićević, Ivan Ivanković i Milka Pavlović zobaczyły na miejscu zwanym Podbrdo (na wzgórzu Crnica) piękną młodą kobietę z dzieckiem na ręku. Wtedy nie powiedziała im nic, tylko ręką dawała znaki, aby się zbliżyły. Jednakże dzieci, zaskoczone i przerażone, nie podeszły bliżej, chociaż zaraz pomyślały, że jest to Matka Boża.


Dzień drugi

Następnego dnia, 25 czerwca 1981 r., o tej samej porze, dzieci poszły na miejsce, gdzie poprzedniego dnia objawiła im się Matka Boża, miały bowiem nadzieję, że zobaczą Ją znowu. Nagle rozbłysła światłość i razem z nią ujrzały Panią, ale bez dzieciątka na rękach. Była niewyobrażalnie piękna, radosna i uśmiechnięta, dawała rękami znaki, aby się przybliżyć. Dzieci nabrały odwagi i podeszły do Niej. Zaraz padły na kolana i zaczęły się modlić: Ojcze nasz, Zdrowaś Maryjo i Chwała Ojcu, a Matka Boża modliła się z nimi, oprócz modlitwy Zdrowaś Maryjo. Po modlitwie rozpoczęła z dziećmi rozmowę. Ivanka zaraz zapytała o swoją matkę, która umarła przed dwoma miesiącami. Mirjana natomiast prosiła Panią o jakiś znak, żeby dzieci nie były posądzone o kłamstwo lub obłęd, co im jużniektórzy zarzucali.
Pani w końcu pożegnała je słowami: Z Bogiem, anioły moje". Przedtem na pytanie dzieci, czy zechce im się ukazać ponownie w dniu jutrzejszym, skinęła potwierdzająco głową.
Cała ta scena, według świadectwa dzieci, była nie do opisania. Tego dnia z dzieci, które poprzednio widziały Panią, nie było na Wzgórzu Objawień Ivana Ivankovicia i Milki Pavlović. Zamiast nich przyszła Marija Pavlović i Jakov olo ( czyt. czolo ). Odtąd tym sześciorgu dzieciom Matka Boża ukazuje się codziennie. Natomiast Milka Pavlović i Ivan Ivanković nigdy Jej więcej nie zobaczyli, chociażpóniej przyłączyli się do pozostałych widzących, pragnąc Ją ujrzeć ponownie.


Dzień trzeci

26 czerwca 1981 r. dzieci nie mogły doczekać się tej godziny, kiedy im się Pani ukazywała. Poszły znowu na to samo miejsce, aby się z Nią spotkać. Były bardzo radosne, ale ich radość trochę mieszała się ze strachem z powodu niepewności, co z tego wyniknie. Wbrew wszystkiemu dzieci czuły, że jakaś wewnętrzna siła przyciąga je do Pani.
Gdy znajdowały się jeszcze w drodze, trzy razy błysnęła światłość. Był to dla nich i towarzyszących im ludzi znak, gdzie znajduje się Matka Boża. Tym razem ukazała się nieco wyżej aniżeli w poprzednich dniach. W pewnym momencie na jakiś czas znikła, ale gdy dzieci zaczęły się modlić, pojawiła się znowu, piękna, pogodna, wesoła i uśmiechnięta.
Jeszcze przed wyjściem z domu, za radą starszych kobiet, pewien człowiek z grupy osób, która dzieciom towarzyszyła na miejsce objawienia, zabrał z sobą wodę święconą, żeby dzieci pokropiły nią zjawę i ochroniły się w ten sposób przed szatanem. Gdy były z Panią, Vicka wzięła tę wodę i pokropiła Postać mówiąc: Jeżeli jesteś Maryją, zostań z nami, jeżeli nie jesteś, odejdź od nas!" Matka Boża uśmiechnęła się tylko i została z dziećmi. Wtedy Mirjana zapytała Ją, jak ma na imię, a Ona odpowiedziała: Jestem Błogosławiona Maryja Dziewica".
W tym samym dniu, podczas schodzenia dzieci z Podbrda, Matka Boża ukazała się jeszcze raz, ale tylko Mariji mówiąc: Pokój, pokój i tylko pokój". Za Nią był krzyż, płacząc dwa razy powtórzyła: Pokój musi zapanować pomiędzy człowiekiem i Bogiem, a także pomiędzy ludmi". To miejsce znajduje się mniej więcej w połowie drogi do miejsca objawień.


Dzień czwarty

27 czerwca 1981 r. Matka Boża ukazała się dzieciom trzy razy. Pytały Ją o różne rzeczy, a Ona odpowiadała. Dla księży przekazała przesłanie: Niechaj księża głęboko wierzą i niechaj strzegą wiary ludu". Mirjana i Jakov prosili ją ponownie, aby zostawiła jakiś znak, ponieważ zaczęto rozgłaszać, że dzieci są kłamcami i narkomanami. Pani odpowiedziała im na to: Niczego się nie bójcie".
Na pytanie przed rozstaniem, czy zechce znowu przyjść, Matka Boża skinieniem głowy dała znak potwierdzający. Podczas schodzenia z Podbrda ukazała się jeszcze raz, a następnie rozstała się z dziećmi słowami: Z Bogiem anioły moje! Idcie w pokoju".


Dzień piąty

28 czerwca 1981 r. jużod świtu ze wszystkich stron zaczął się gromadzić ogromny tłum ludzi. Przed południem zebrało się około piętnaście tysięcy. Tego dnia proboszcz, o. Jozo Zovko, pytał dzieci o wszystko, co widziały podczas kilku poprzednich dni.
O zwykłej porze Matka Boża ponownie się ukazała. Dzieci modliły się razem z Nią, a potem pytały Ją o niektóre sprawy. Vicka np. zapytała: Pani moja, czego oczekujesz od nas?" i Pani moja, czego oczekujesz od księży?", a Ona odpowiedziała: Niechaj się lud modli i głęboko wierzy!", a księży wezwała, aby głęboko wierzyli, i aby innych utwierdzali w wierze.
W tym dniu Matka Boża więcej razy przychodziła i odchodziła. Przy jednej okazji zapytały Ją dzieci, dlaczego nie mogłaby się ukazywać w kościele, gdzie mogliby Ją widzieć wszyscy ludzie. Ona odpowiedziała: Błogosławieni, którzy nie widzieli, a uwierzyli".
Chociażdzień był parny, a ludzi z różnymi pytaniami zebrało się mnóstwo, dzieci czuły się jak w raju.


Dzień szósty

29 czerwca dzieci zostały zawiezione do Mostaru na badania lekarskie i po ich zakończeniu uznane za zdrowe. Główna lekarka oświadczyła: Dzieci nie są nienormalne, ale nienormalny jest ten, kto je tutaj przyprowadził".
Ludzi na Górze Objawień było tego dnia więcej niżzwykle. Gdy tylko dzieci przyszły na zwykłe miejsce i zaczęły się modlić, Matka Boża zaraz im się pokazała. Przy tej okazji wezwała wszystkich ludzi do wiary: Niechaj lud głęboko wierzy i niczego się nie boi!"
Tego samego dnia lekarka, która towarzyszyła dzieciom i obserwowała je w czasie objawienia, poprosiła, czy by nie mogła dotknąć Matki Bożej. Kiedy za pośrednictwem dzieci swoją ręką uchwyciła Jej ramię, uczuła jakieś dreszcze. I ona, będąca agnostykiem, sama przyznała póniej: Jest tu coś dziwnego".
W tym samym dniu Matka Boża uzdrowiła dziecko Daniela Setko ( czyt. szetko ), które przynieśli rodzice, prosząc o jego uzdrowienie. Matka Boża to obiecała, ale pod warunkiem, żeby się rodzice modlili, pościli i głęboko wierzyli. Mały wyzdrowiał.


Dzień siódmy

30 czerwca 1981 r. dwie dziewczyny zaproponowały dzieciom, że zabiorą je autem na wycieczkę, a w rzeczywistości chciały wywieźć je daleko od miejsca objawienia i zatrzymać, dopóki nie przejdzie czas pojawiania się Matki Bożej. Tymczasem, chociażdzieci znalazły się w dużej odległości od Podbrda, Ona o zwykłej porze objawienia, poprzez jakieś wewnętrzne natchnienie, zażądała żeby wyszły z auta. I gdy wysiadły i pomodliły się, przybyła z Góry Objawień oddalonej o wiele kilometrów na ich spotkanie i razem z nimi odmówiła siedem razy Ojcze nasz. Tak więc podstęp dziewcząt nie udał się.
Wkrótce zabroniono odwiedzania miejsca objawień na wzgórzu Podbrdo. Najpierw zakazano tam chodzić dzieciom, a potem wszystkim ludziom. Matka Boża ukazywała się im jednak nadal w ukrytych miejscach, w ich domach i na polu. Dzieci były jużodważniejsze, otwarcie rozmawiały z Matką Bożą i chętnie słuchały Jej rad, napomnień i poleceń. I tak to trwało do 15 stycznia 1982 r.
W tym czasie proboszcz zaczął kierować pielgrzymki do kościoła, żeby uczestniczyły w odmawianiu różańca i w Eucharystii. Dzieci także przychodziły i odmawiały różaniec. Tutaj równieżkilka razy ukazywała się im Matka Boża. Także sam proboszcz, ojciec Jozo Zovko, pewnego razu podczas odmawiania różańca zobaczył Panią, na ten czas przerwał modlitwę i spontanicznie zaczął śpiewać: Piękna jesteś, piękna, Dziewico Maryjo". Cały kościół zauważył, że dzieje się z nim coś niezwykłego. Póniej sam to potwierdził, że wtedy rzeczywiście widział Matkę Bożą. On, który do tej pory był nie tylko sceptyczny, ale i przeciwny rozgłaszaniu objawień, został ich rzecznikiem, co ostatecznie udowodnił, trafiając do więzienia.
Od 15 stycznia 1982 roku dzieci zaczęły mieć widzenia Matki Bożej w jednym pomieszczeniu przylegającym do kościoła parafialnego. Umożliwił im to proboszcz z powodu stałych trudności i niebezpieczeństw. Poprzednio wyraziła na to zgodę Maryja. Od kwietnia 1985 roku dzieci na żądanie biskupa diecezji opuściły pomieszczenie w kościele i zamieniły je na pokoik w domu parafialnym.
Przez cały ten czas, od początku objawień, było tylko pięć dni, kiedy żadne z nich nie widziało Matki Bożej.
Maryja nie pokazywała się stale na tym samym miejscu i nie zawsze wszystkim widzącym równocześnie. Jej objawienie trwało od dwóch minut czasem nawet do godziny. Matka Boża nie zawsze ukazywała się wtedy, kiedy dzieci chciały i prosiły o to. Czasem się w ogóle nie ukazywała. Nieraz dzieci modliły się i czekały, ale Matka Boża w tym momencie nie zjawiała się, tylko póniej, nieoczekiwanie i bez zapowiedzi. Niekiedy ukazywała się nieraz jednym, a drugim nie. Jeżeli nie obiecała, że się pojawi w określonym czasie, nikt nie mógł przewidzieć, czy i kiedy zechce się ukazać. Ukazywała się nie tylko wybranym widzącym, ale i innym ludziom, różniącym się wykształceniem, wiekiem, rasą i zawodem. Wszystko wskazuje na to, że objawienia nie zależą od ludzkiej mocy, czasu, miejsca, pragnienia i modlitwy wizjonerów i ludu, a jedynie od woli Tej, która się objawia.
Mostar

Grad Mostar, političko, financijsko i kulturno središte Hercegovačko-neretvanske županije, smješten je podno obronaka planina Veleža, Huma i Čabulje, u dolini rijeke Neretve, na nadmorskoj visini 60-80 m.
Mostar je stoljećima na raskrižju različitih civilizacija i svaka od njih je u njega utkala dio svoje posebnosti. To je grad sunca, zelenila, cvijeća, koji se odlikuje specifičnom i rijetko ugodnom mediteranskom klimom.

Mostar je udaljen 60 km od Jadrankog mora. U gradu i njegovoj bližoj okolici nalaze se jedinstveni lokaliteti kulturno-povijesnog blaga i nasljeđa, koji svjedoče o životu na ovom području još u predantičkim vremenima.

Mostar posjeduje kompletnu prostornu infrastrukturu, cestovni i željeznički promet, te modernu zračnu luku.
Najstariji pisani dokumenti o Mostaru datirani su u prvu polovicu XV. stoljeća, a utemeljenje grada Mostara veže se za ime i zasluga je velikaša hercega Stjepana Kosače.

foto:ja
mostar
Mostar - miasto w południowej Bośni i Hercegowinie, nad Neretwą; 105 tys. mieszkańców (2003). Nieformalna stolica Hercegowiny. Głównym zabytkiem miasta jest XVI-wieczny kamienny Stary Most, wybudowany w 1566. W wyniku wojny w byłej Jugosławii został zburzony przez Chorwatów w listopadzie 1993 roku. Ponownie odbudowany w lipcu 2004 roku. Położony jest w płudniowo-zachodniej części Bośni i Hercegowiny, przy drodze wiodącej z Dubrownika do Sarajewa. Miasto leży na wysokości ok. 60 m n. p. m., na równinie Mostarsko polje, na obu brzegach rzeki Neretwy.

foto:ja
mostar
Miasto wieloetniczne. Według spisu ludności w 1991 roku struktura ludności gminy Mostar wyglądała następująco: 35% Bośniacy, 34% Chorwaci, 19% Serbowie, 10% Jugosławianie (osoby nieczujące przynależności do żadnej z grup etnicznych) - w sumie 126 tys. mieszkańców. Według spisu z 2003 roku: 48% Chorwaci, 47% Bośniacy, 4% Serbowie.

foto:ja
mostar
Nazwa miasta pochodzi od słowa 'mostari' — 'strażnicy mostu'.

9 listopada 1993 roku pod ostrzałem chorwackich czołgów zawalił się Stary Most.
W średniowieczu brzegi rzeki Neretwy były tu połączone stałym drewnianym mostem. Po raz pierwszy nazwa Mostar pojawia się w tureckim spisie z lat 1468-1469. W XVI wieku Turcy założyli tu twierdzę, a w 1566 dotychczasowy drewniany most został zastąpiony kamiennym który, znany jako Stary Most. Po jego obu stronach rozwinęło się miasto, które było tureckim centrum administracyjnym, handlowym i rzemieślniczym w Hercegowinie. W 1875 roku wybuchło tu powstanie antytureckie. Po jego upadku miasto przeszło pod panowanie Austro-Węgier (do 1918). W tym czasie rozwijała się kultura serbska i serbski ruch narodowy. W Mostarze mieszkało wielu uczonych i literatów. Był to również okres wzrostu ekonomicznego i urbanizacji miasta. Po zakończeniu I wojny światowej Mostar wszedł w skład Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców, potem Jugosławii. W czasach komunistycznych powstało wiele nowych budynków. Stare Miasto zachowało jednak średniowieczny charakter. Jeszcze w latach 80 XX wieku niemal beztrosko żyli tu obok siebie Chorwaci, bośniaccy muzumanie, Serbowie i inne narodowości. W 1991 roku Mostar liczył 126 tys. mieszkańców, był dużym ośrodkiem przemysłowym, gospodarczym i turystycznym. Wydobywano tu węgiel brunatny i boksyty. Na ich podstawie rozwinęła się huta aluminium i przemysł metalurgiczny. Od 1957 w pobliżu miasta działała hydroelektrownia. Tysiące turystów przyjeżdżało tu podziwiać pozostałości kultury islamskiej.

foto:ja
mostar
foto:ja
mostar
foto:ja pozostałości po wojnie z lat 90 XX wieku
mostar

Od marca 1992 roku Mostar znajdował się w granicach niepodległej Bośni i Hercegowiny. Jednak w maju 1992 roku rozpętały się bratobójcze walki. W mieście toczyły się najpierw walki Bośniaków i Chorwatów przeciwko Serbom, a następnie, od maja 1993 roku, Chorwatów z Bośniakami. Przez 10 miesięcy Chorwaci oblegali wschodnią część miasta zamieszkaną przez bośniackich muzułmanów. Została ona niemal doszczętnie zniszczona. Zburzono większość zabytków architektury, w tym wszystkie meczety z XVII-XVIII wieku. Zawieszenie broni pomiędzy Chorwatami i Bośniakami podpisano 25 lutego 1994 roku. Od tego czasu miasto, pod nadzorem międzynarodowym, pozostaje podzielone na dwie niechętne sobie części — bośniacką (muzułmańską) i chorwacką. Jeszcze pięć lat po wojnie miasto nie było bezpieczne. Wciąż dochodziło do utarczek między mieszkańcami obu jego części. Obecnie sytuacja się ustabilizowała, choć ludziom wciąż trudno zapomnieć o zbrodniach i okrucieństwie tamtych dni. Mostar odzyskuje znaczenie głównego ośrodka politycznego, gospodarczego i kulturowego Hercegowiny. Jego odbudowa i rozbudowa rozpoczęła się zaraz po wojnie. Systematycznie odradza się przemysł i rzemiosło. Powstały zakłady: tytoniowe, spożywcze, metalowe, tekstylne. Mostar jest ośrodkiem handlowym dla pobliskiego regionu rolniczego. okolica słynie z produkcji doskonałych win. Działa tu port lotniczy, uniwersytet i Muzeum Hercegowiny. Mostar znów zaczynają odwiedzać turyści, otwiera się restauracje, sklepy z pamiątkami. Powoli odbudowuje się zabytki. W 1997 roku otwarto meczet Karadjozbega z 1564 roku, w 2000 roku meczet Tabacica (ok. XVI wiek) położony w sercu Mostaru nieopodal Starego Mostu. Odbudowano także mury miejskie z połowy XVI wieku.
Od zakończenia wojny w 1995 roku miasto jest odbudowywane, głównie przy pomocy finansowej UNESCO i Unii Europejskiej. Zniszczenia i ślady wojny są jednak wciąż wyraźnie widoczne.

23 lipca 2004 roku uroczyście otwarto pieczołowicie odtworzony Stary Most.
Przy moście działa Klub Pływacki o specjalności - skoki z mostu do wody. Śmiałkowie zaczepiają turystów, żądając 25 euro za pokaz skoku z mostu.
foto:ja
mostar
W lipcu 2005 Stary Most i jego najbliższe otoczenie zostały wpisane na listę światowego dziedzictwa kulturowego UNESCO.
foto:ja
mostar
foto:ja narodowy instrument serbsko-chorwacki tamburica
mostar